Strona główna Wczoraj i dziś

Budynek starostwa ma już 110 lat

budynek starostwa w Nowym Sączu projekt Jan Peroś
Budynek sądeckiego starostwa, pocztówka z początku XX wieku. Fot. archiwum prywatne / Twój Sącz

W 1907 roku oddano do użytku jednopiętrowy gmach na rogu ul. Jagiellońskiej i Konarskiego przeznaczony dla starostwa w Nowym Sączu. Zaprojektował go Jan Peroś.

Nowy Sącz, ul. Jagiellońska 33 na początku okupacji niemieckiej. Fot. archiwum prywatne / Twój Sącz

Peroś był w latach 1894 – 1900 głównym architektem Nowego Sącza. Zaprojektował wiele budynków w mieście, na czele z ratuszem. Według projektów Perosia zabudowano też niemal całą ulicę Konarskiego, bowiem oprócz starostwa stworzył projekty kamienic z numerem 3 i 5 oraz gmach szkoły na rogu ul. Konarskiego i Długosza czyli obecnej Szkoły Podstawowej nr 1 im. Adama Mickiewicza (ta nazwa wraca od 1 września 2017).

Okres II Wojny Światowej – przebudowany gmach starostwa ze zmienioną elewacją. Fot. archiwum prywatne / Twój Sącz

Jak przypomina Leszek Migrała w opracowaniu „Ulica Jagiellońska w Nowym Sączu od końca XIX wieku do 1945 roku – mieszkańcy i zabudowa, gmach  Obecny gmach został wybudowany w 1907 r. dla starostwa według projektu Jana Perosia z 1905 r. przez
budowniczego Józefa Kostańskiego oraz inż. Janusza Rawicz Niedziałkowskiego z Krakowa, którzy nadali budowli bogatszy od teraźniejszego wystrój architektoniczny, usunięty przez jedną z późniejszych przebudów.

Przed I wojną światową gospodarzem obiektu był pochodzący z Dubiecka starosta nowosądecki Mieczysław Strzelbicki – radca namiestnictwa. W latach 1929–1938 jego następcą był Maciej Łach. W czasie okupacji gmach mieścił Kreishauptmanschaft, na czele którego stał dr Reinhardt Busch, od nazwiska którego budynek nazywany był przez Polaków: „cyrkiem Buscha”.

Nowy Sącz w czasie okupacji niemieckiej, około 1942 – 44. Ulica Jagiellońska i budynek starostwa. Fot. Józef Gawłowski / Twój Sącz

Jak udało nam się ustalić pierwszej przebudowy budynku i jego elewacji dokonali Niemcy w czasie okupacji. Dowodzą tego zdjęcia z okresu II wojny. W latach późniejszych (prawdopodobnie w 70.) dobudowano drugie piętro. Ostatnią widoczną zmianą w wyglądzie Starostwa Powiatowego w Nowym Sączu był likwidacja charakterystycznego wykuszu na piętrze budynku (obecny gabinet starosty nowosądeckiego).

Nowy Sącz ul. Jagiellońska 33 – Starostwo Powiatowe. Stan z maja 2017. Fot. Janusz Miczek / Twój Sącz

(jm)