Strona główna Wczoraj i dziś

Dziś świętują strażacy

straz1
Zaprzęg konny Miejskiej Straży Pożarnej w Nowym Sączu

4 maja, w dzień świętego Floriana, strażacy obchodzą swoje święto. Przytaczamy kilka fragmentów z historii sądeckiej straży ogniowej. Zarówno tekst jak i fotografie pochodzą ze strony internetowej Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Nowym Sączu.

Pierwsze decyzje w sprawie zorganizowania straży pożarnej w Nowym Sączu, początkowo zwanej strażą ogniową, sięgają lat 70-tych XIX wieku. Bezpośrednim powodem tych działań były częste i groźne pożary nawiedzające miasto.

Za datę powołania Miejskiej Zawodowej Straży Pożarnej przyjmuje się dzień 15 września 1874 roku.

Po jednym z najgroźniejszych pożarów jakie nawiedziły miasto Nowy Sącz w 1874 roku „potrzeba życia” spowodowała, iż podjęto decyzję o powołaniu „płatnej” straży pożarnej.

Dnia 30 lipca 1874 na posiedzeniu Rada Miasta Nowego Sącza na wniosek Burmistrza podjęła następujące uchwały :

1/ w celu zreorganizowania Straży Ogniowej powołuje się Komisję z grona Rady Miasta, do której wybrani zostali: dr Klemensiewicz, dr Olszewski i p. Ickner. Celem tej komisji jest wypracowanie odpowiedniego projektu.

2/ Rada miasta uznaje, iż nieodzownym jest sprawienie sikawki strażackiej.

Do roku 1894 strażnica mieściła się w Rynku – w Ratuszu, gdzie pełniona była służba wartownicza na wieży. Po roku 1894, w którym to spalił się Ratusz, jeszcze przez trzy lata przetrzymywano zaprzęgi miejskie i przybory ogniowe w ruinach spalonego Ratusza.

W latach 1897 – 1912 miejska straż pożarna miała siedzibę w obiektach tymczasowych, których stan techniczny był fatalny. Trudności z wybudowaniem nowej strażnicy wynikały z faktu iż gmina Nowy Sącz nie dysponowała w centrum miasta miejscem na ten cel, a według Rady Miejskiej „strażnica winna być zbudowana w miarę możliwości, w samym środku miasta”.

W lipcu 1913 roku Rada Miasta Nowego Sącza postanawia wykupić na potrzeby nowej siedziby straży pożarnej realność (nieruchomość) przy ul.Grybowskiej, w samym centrum miasta. Za kwotę 67.000 koron wykupiono realność tzw. „Wydrychiewiczówkę” czyli nieruchomość z placem o pow. 3170 m2 oraz z : budynkiem mogącym pomieścić w sobie sypialnie dla 13-14 strażaków i mieszkanie dla instruktora (komendanta), obiektami wozowni i stajni po zaprzęgach konnych. (Tam do niedawna – do grudnia 2012 – mieściła się siedziba JRG nr 1 – przyp. red.)

W roku 1918 po zakończeniu działań wojennych na frontach I wojny światowej do Miejskiej Straży Pożarnej w Nowym Sączu przydzielonych zostaje 18 zdemobilizowanych żołnierzy.

Wyposażenie straży stanowiły sikawki ręczne o zaprzęgu konnym. W związku z systematycznym rozwojem wyposażenia (pozyskanie samochodu pożarniczego i nowego sprzętu), w 1929-1930 następuje rozbudowa siedziby strażnicy o budynki garażowni i magazynu oraz obiekt wspinalni do ćwiczeń. W roku 1926 Komendantem Miejskiej Straży Pożarnej zostaje ppor. Piotr Ciesielczyk.

W dniu 13 marca 1934 roku sejm uchwalił ustawę o ochronie przed pożarami i innymi klęskami. W świetle tej ustawy ochronę przeciwpożarową uznano za dziedzinę należącą do kompetencji władz państwowych. Straż podlegała Prezydentowi Miasta.

Okupacja dla Sądecczyzny rozpoczęła się 5 września 1939 roku, kiedy to oddziały 2 Dywizji Górskiej zajęły miasto Nowy Sącz.

Niemiecki okupant zajął Nowy Sącz. W momencie wkroczenia wojsk sowieckich do Polski strażacy zostali pozbawieni samochodu i całego sprzętu. Powrót do Nowego Sącza odbywał się indywidualnie.

strażacy w Nowym Sączu
Drabina pożarnicza Zawodowej Straży Pożarnej w Nowym Sączu – 1942 rok

Po ustabilizowaniu się sytuacji wojennej i powrocie sądeckich strażaków ze wschodu, stan osobowy Zawodowej Straży Pożarnej w Nowym Sączu wynosił 25 osób, tj. Komendant ZSP i 24 strażaków. W związku z potrzebą wprowadzenia systemu służby 24/24 władze okupacyjne zgodziły się na zatrudnienie dodatkowych osób w celu uzupełnienia stanu załogi do 30 strażaków.

W roku 1962 miało miejsce wdrożenie tzw. „eksperymentu sądeckiego”. W jego wyniku została zlikwidowana Zawodowa Straż Pożarna a w jej miejsce powołana Komenda Straży Pożarnych dla Powiatu i Miasta, na Komendanta której został powołany mjr.poż. Stanisław Rechowicz. Wraz z wdrożeniem eksperymentu Komendant dotychczas samodzielnej Zawodowej Straży Pożarnej – kpt. Rojek, przeszedł z dniem 1 października 1962 roku na stanowisko Komendanta Zakładowej Zawodowej Straży Pożarnej w Sądeckich Zakładach Elektrod Węglowych „SZEW”.

W tych latach na terenie miasta funkcjonowały również zakładowe zawodowe straże pożarne, przyporządkowane operacyjnie Komendzie Zawodowej Straży Pożarnej, a z chwilą powstania w 1975 roku, Komendzie Wojewódzkiej Straży Pożarnych – realizując działania ratownicze na terenie własnego zakładu i miasta.

straz3
Zawodowa Straż Pożarna – 1955 rok

Strażami tymi były :

1. ZZSP Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego „ZNTK”,

2. ZZSP Sądeckich Zakładów Elektrod Węglowych „SZEW”,

3. ZZSP Sądeckich Zakładów Naprawy Autobusów „SZNA” (później – „SZNS”).

Dorobek „sądeckiej zawodówki” podsumowany został w 1992 roku. Dnia 9 maja podczas uroczystości na Rynku, jednostka otrzymała sztandar, nadany „jako symbol ofiarnej i wiernej służby pożarniczej dla Polskiej Rzeczypospolitej” przez ministra spraw wewnętrznych, a ufundowany przez społeczeństwo miasta Nowego Sącza. Uroczystość poświęcenia i wręczenia sztandaru odbyła się w ramach obchodów jubileuszu 700 – lecia lokacji miasta Nowego Sącza.

Prawdziwym sprawdzianem przygotowania systemu ratowniczego do działań była katastrofalna powódź jaka dotknęła Sądecczyznę w lipcu 2001 roku. Zmagania ratownicze związane w pierwszej fazie z ratowaniem ludzkiego życia i mienia, a następnie z likwidacją i usuwaniem skutków powodzi prowadzone były od 23 lipca do ostatnich dni sierpnia.

Funkcjonująca w ramach Komendy Miejskiej PSP Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza dzięki bardzo dobremu wyszkoleniu strażaków-ratowników, wyposażeniu w specjalistyczny sprzęt ratowniczy, inicjatywie i zaangażowaniu dowódców i ratowników wielokrotnie kierowana była do udziału w akcjach humanitarnych i ratowniczych poza granicami kraju.

W roku 2003 rozpoczęto starania o uruchomienie budowy nowej strażnicy dla Komendy Miejskiej PSP z siedzibą JRG PSP Nr 1. W wyniku czteroletnich starań w miesiącu październiku 2007 podpisana została umowa na wybudowanie nowego obiektu strażnicy (w grudniu 2012 strażacy przenieśli się do nowej siedziby przy ulicy Witosa – przyp. red.).

Teksty i zdjęcia ze strony KM PSP w Nowym Sączu