Strona główna Wczoraj i dziś

Fragment miejskiej zabudowy lat 30.

Fot. Józef Gawłowski / Twój Sącz

Udało nam się natrafić na kolejne interesujące zdjęcie Nowego Sącza z lat 30. lub 40. I tym razem jego identyfikacja sprawiła nam sporo trudności ale wydaje się, że w końcu -chyba – się udało. To praktycznie centrum miasta – parę kroków od Rynku, Lwowskiej i Rynku Maślanego. Należy sobie zdawać sprawę, że tylko przy głównych ulicach stały piękne, secesyjne kamienice. Ale nawet przy Jagiellońskiej (nie wspominając innych miejsc) spotkać można było parterowe, drewniane domy lub pasujące bardziej do wsi chaty.

Widoczne w głębi kamienice stoją przy ulicy Matejki. Fragment traktu na pierwszym planie to najprawdopodobniej szczątkowy fragment ulicy Grybowskiej, która prowadziła kiedyś od ul. Kościuszki i Placu Słowackiego wzdłuż Rynku Maślanego do ul. Matejki. Na jednym z przedwojennych planów miasta jest także zaznaczony „ślepy” fragment Grybowskiej, przecinający Matejki w stronę rzeki Kamienica i to, według nas, właśnie to miejsce.

ul. Matejki Nowy Sącz
Nowy Sącz, fragment ul. Matejki. Stan z listopada 2017. Fot. Janusz Miczek / Twój Sącz

Nie ma możliwości powtórzyć ujęcia sprzed kilkudziesięciu lat. Na czarno-białej fotografii w głębi widać kamienice widoczne na zdjęciu powyżej, ale zrobiono je z innej perspektywy. Kolejne zdjęcie jest jej bliższe – mniej więcej w tym miejscu stał dom ze zdjęcia z lat 30. Nie da się tego niestety pokazać dokładniej – widok zasłaniają drzewa i krzewy przy ul. Matejki.

Fot. Janusz Miczek / Twój Sącz

Kłopot z porównaniem „wczoraj i dziś” związany jest z przebudową tego fragmentu ulicy Matejki. Można zresztą przyjrzeć się wycinkom planów z lat 30. i dzisiejszego:

Fragment planu Nowego Sącza z 1930 roku

Dawniej ulica Matejki na odcinku między Kościuszki a Lwowską i mostem na Kamienicy miała nieco inny przebieg. Biegła nieco niżej i pod skosem, bliżej rzeki (Kamienica zresztą też została uregulowana na przełomie lat 60/70 a wówczas płynęła nieco innym korytem). Wpadała do Lwowskiej przed mostem w nieco innym niż dziś miejscu. Most był bowiem krótszy – wydłużono go dopiero w czasie, gdy powstawał Bulwar Narwiku (tutaj m.in. o tym). Polecamy także tekst Matejki, Lwowska i Zakościelna

I ostatnia już fotografia, która może dać obraz tej części ulicy Matejki – widok z prawego brzegu Kamienicy z lat 30. Odcinek, gdzie dziś biegnie Bulwar Narwiku jest cały zabudowany, a domy schodzą niemal do samej rzeki. Miejsce z pierwszej fotografii jest po lewej stronie poniższego zdjęcia, mniej więcej poniżej widocznej strażackiej ścianki wspinaczkowej przy ul. Grybowskiej.

Widok z prawego brzegu Kamienicy (z „Piekła”) na rejon ulicy Matejki. Prawdopodobnie lata 30. ubiegłego wieku lub okres okupacji niemieckiej. Fot. archiwum prywatne / Twój Sącz

(jm)

  • Anna Tr

    Ślepy fragment Grybowskiej? Ze zdj. lotniczych z 1944 r. wynika, że Grybowska była „główniejszą” ulicą, niż ten początek/odnoga Matejki (która stanowiła na tej wysokości wylotową od Grybowskiej, dróżkę dostępową do domów przy Matejki) i że Grybowska łączyła Rynek Maślany bezpośrednio z Lwowską na styku z mostem. Ten plan miasta z 1930 r. jest dość toporny, rysowany od linijki i nie oddaje dobrze krętasów dróg. Jeżeli przyjrzycie się kątowi łuku Grybowskiej ze zdj. lotniczego (stareplanymiast pl ) i ocenicie odległość do widocznego na pierwszym zdj. fragmentowi domu nr 11 przy Matejki (nad dachem rzeczonego budynku), to wydaje się, że ów budynek stał nie tyle za balustradą, co pośrodku obecnej jezdni, może nawet nieco bliżej parkingu. Zdjęcia lotnicze nie są super dokładne ale widać na nich małej wielkości zabudowania (wizualnie odpowiadające wielkością budynkowi z I zdj.). Od zach. okala go Grybowska, od wsch. to wąskie przedłużenie Matejki/dróżka do Matejki, od płd., czyli „za budynkiem”, powinien być łącznik Grybowska-przedłużenie Matejki, a od płn. (na zdj. z lewej strony) podejście pod dom stanowiący też „skrót” z Grybowskiej do odnogi Matejki. Czyli dom ten był praktycznie z każdej strony otoczony jakimś ciągiem komunikacyjnym. Dodatkowo widać w tle drzewa (modrzewie? brak listowia, igieł). Chyba nie mogą to być te same modrzewie, które są tuż pod budynkiem remizy przy chodniku Matejki ale może ich odmłodniki? W każdym razie, na zdj. lotniczych też widać ciemne, nieregularne plamy, prawdopodobnie będące drzewami, po płd. stronie budynku, który typuję na ten z pierwszego zdj.

  • Bruce Wayne

    no nie wiem… nie pasuje mi ten mur po lewej stronie na pierwszym zdjęciu, na innych go nie widać.