Strona główna Kultura i imprezy

Górale z sześciu krajów na Zjeździe Karpackim w Nowym Sączu

Przez trzy dni (od piątku do niedzieli, 28-30 września 2018) na Sądecczyźnie trwać będzie IV Karpacki Zjazd, nawiązujący do tradycji przedwojennych Zjazdów Góralskich i Świąt Gór. 80 lat temu w sierpniu 1938 r. takie wydarzenie miało miejsce w Nowym Sączu. Tym razem do naszego regionu przybyło ok. 200 gości z Czech, Rumunii, Słowacji, Węgier, Ukrainy i Polski. Są to górale, przedstawiciele różnych organizacji, stowarzyszeń, samorządów, zespołów ludowych i artyści. Podobnie jak przed wojną patronat honorowy nad IV Zjazdem Karpackim objął prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda.

W piątek, 29 września br., po południu, na dziedzińcu Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu rozległa się „Karpacka pieśń trombity”. Na tych instrumentach
i na rogu, podobnie jak osiem dekad wcześniej, zagrali: góral z Istebnej Józef Broda i przedstawiciele społeczności Hucułów z Iwanofrankowska na Ukrainie: Jurij Tafijczuk, Jarosław Lesiuk i Wasyl Stefluk. Rozległa się też wspólna pieśń. Wspomogła ich kapela zespołu Jakubkowianie z Łososiny Dolnej. I popłynęła ta wspaniała muzyka przez Kotlinę Sądecką, gdzieś daleko, w karpackie góry i doliny…

Uroczystego otwarcia zjazdu dokonali: prezes Zarządu Głównego Związku Podhalan Andrzej Skupień, członek Zarządu Województwa Małopolskiego Leszek Zegzda i dyrektor MCK SOKÓŁ Antoni Malczak, który przypomniał tradycje przedwojennych Zjazdów Góralskich i Świąt Gór, w tym tego, które odbyło się w Nowym Sączu w roku 1938 i odbiło się szerokim echem w ówczesnej prasie.

Karpacki Zjazd Nowy Sącz

– Inauguracja Święta Gór w Nowym Sączu miała miejsce na dziedzińcu zamku królewskiego Jagiellonów – przypomniał Antoni Malczak. – Dzisiaj nie mamy zamku. Dlatego tę scenę odtworzyliśmy na dziedzińcu sądeckiej sokolni, obiektu również bardzo mocno wpisanego w historię naszego miasta i regionu.

Poseł Jan Duda odczytał specjalny list skierowany do uczestników spotkania przez ministra rolnictwa Jana Krzysztofa Ardanowskiego, który obiecał wsparcie dla ludzi gospodarujących w górach. Jakby w odpowiedzi na to Andrzej Gąsienica-Makowski (były poseł, niegdyś też starosta tatrzański i działacz ZG Związku Podhalan) przeczytał rezolucję przyjętą przez uczestników zjazdu, w sprawie konieczności przygotowania rządowego projektu pomocy dla hodowli owiec, pasterstwa i rolnictwa na terenach górskich.

A potem w sali im. Lucjana Lipińskiego gawędę na temat architektury pasterskich szałasów w Karpatach gwarą wygłosił zakopiańczyk Jan Karpiel-Bułecka – znany i ceniony architekt, znakomity muzyk i pieśniarz ludowy, znawca i miłośników folkloru góralskiego. Była to – bogato ilustrowana zdjęciami i grafiką – opowieść o szałasach i kolibach (kolybach) najróżniejszej konstrukcji oraz o ludziach, którzy je wznosili, by dawały schronienie pasterzom i owcom.

Wieczór w SOKOLE zwieńczył spektakl zatytułowany „Dusza Karpat”, muzyczna i poetycka opowieść o niezwykłych górach, które zamieszkuje wiele narodów, mających odrębną historię, kulturę, ale których jednak tak wiele łączyło i wciąż łączy, zwłaszcza przywiązanie do tradycji. Widowisko, oparte na tekstach ks. prof. Józefa Tischnera i ludowych pieśniach, przygotowali dr Stanisława Trebunia-Staszel i Krzysztof Trebunia-Tutka, wraz z góralskim zespołem Młode Podhale. Dobitnie zabrzmiały odtworzone ze starych nagrań słowa Księdza Dobrodzieja (związanego ze Starym Sączem i Podhalem) m.in. na temat mądrości i głupoty, miłości, duszy, dobroci i nienawiści, zachęcające do szukania zgody i porozumienia między ludźmi.

Dodajmy, że przed południem odbył się „prolog” zjazdu. W Wojkowej niedaleko Muszyny, tuż przy granicy ze Słowacją, w bacówce spotkało się kilkudziesięciu gazdów, którzy zajmują się hodowlą i wypasem owiec, wytwarzają wspaniałe sery. Tam też zapłonęła watra. Gości oprowadzał po swoich włościach gospodarz Włodzimierz Oleksy (przed laty burmistrz Muszyny). Później bacowie przyjechali do Rytra, gdzie spotkali się w Perle Południa, którą obrali uczestnicy spotkania na swój gościniec. Tam też późnym wieczorem uczestnicy kongresu spotkali się na wspólnej biesiadzie.

Z okazji IV Zjazdu została przygotowana wystawa fotograficzna, obrazująca przedwojenne spotkania Ludzi Gór. Można ją oglądać na dziedzińcu MCK SOKÓŁ.

***

W sobotę (29 września) oraz w niedzielę kolejne dwa dni IV Zjazdu Karpackiego. Wstęp na wszystkie wydarzenia – wolny. Zapraszamy.

SOBOTA 29 WRZEŚNIA

12:00 Miasteczko twórców i smaków Małopolski i  Karpat
Występy zespołów regionalnych

Miasteczko Galicyjskie w Nowym Sączu

12:30 II Forum Samorządów Karpackich – Kapitał naturalny Karpat szansą rozwoju regionu

Ratusz, Miasteczko Galicyjskie w Nowym Sączu

17:30
Korowód Karpacki

Rondo im. gen. Franciszka Gągora (Trzy Korony) – Rynek w Nowym Sączu

18:00 Koncert galowy – Wirtuozi Karpat – Trebunie Tutki, Wałasi oraz występy karpackich zespołów regionalnych

Rynek w Nowym Sączu.

NIEDZIELA 30 WRZEŚNIA

11:00 Msza święta w oprawie regionalnej

Ołtarz Papieski w Starym Sączu

12:30 Koncert finałowy. Przekazanie laski pasterskiej. Występy zespołów regionalnych

Scena obok Ołtarza Papieskiego w Starym Sączu.

tekst przygotowany przez organizatorów – Zarząd Główny Związku Podhalan oraz Małopolskie Centrum Kultury Sokół. Zdjęcia Piotr Droździk
Reklama