Strona główna Kultura i imprezy

III Kongres Kultury Regionów: Uchodźcy w ojczystym kraju

W drugim dniu III Kongresu Kultury Regionów przed południem w Małopolskim Centrum Kultury SOKÓŁ odbyły się dwa panele dyskusyjne. Jeden poświęcony był „więzom języka” (opiekun naukowy prof. dr hab. Józef Kąś), drugi – „płodności transmisji” (opiekun ks. prof. dr hab. Michał Drożdż). Później goście wzięli udział w zajęciach warsztatowych. Wieczorem obejrzeli widowisko pt. „W mateczniku – narodziny dziedzica”.
Przypomnijmy, że do Nowego Sącza przyjechało ponad trzysta osób. Są to regionaliści, znawcy, miłośnicy i twórcy kultury, artyści i naukowcy, kierownicy i instruktorzy zespołów folklorystycznych z całej Polski, dziennikarze oraz dyrektorzy i pracownicy departamentów kultury urzędów marszałkowskich.
****
WIĘZY JĘZYKA
opiekun naukowy:  prof. dr hab. Józef Kąś,  moderator:  prof. nadzw. dr hab. Anna Mlekodaj, paneliści: prof. dr hab. Halina Karaś, dr hab. Tomasz Nowak,  Agnieszka Gąsienica-Giewont.
Słownik języka polskiego podaje dwa przenośne znaczenia słowa więzy:  z jednej strony jest to coś, co kogoś krępuje, ale z drugiej to coś, co łączy, jednoczy. I tak jest z językiem, czy to narodowym, czy gwarowym. Ta teza była wyjściem do ciekawej dyskusji na ten temat. Naukowcy od wielu lat zajmujący się badaniem języka polskiego w jego różnych aspektach mówili o wielkiej roli gwar, które są świadectwem bogactwa języka, często przechowują w sobie, jakby zakonserwowane, relikty dawnej mowy Polaków, wręcz zabytki, o które się trzeba troszczyć. Bardzo ciekawe były rozważania prof. Haliny Karaś o polszczyźnie naszych rodaków na Litwie, o ich sytuacji w tym kraju. Prof. Anna Mlekodaj przytaczała wyniki swoich badań nad językiem góralskim w… Stanach Zjednoczonych, ilustrując to wieloma przykładami. A Podhalan, Lachów i mieszkańców innych regionów Małopolski w rejonie np. Chicago nie brakuje.
Podkreślano też, że przekaźnikiem ważnych treści w procesie komunikacji nie musi być tylko słowo. Kiedy zawodzi werbalny przekaz, wkraczają gesty, znaki, muzyka, taniec, sztuka, które także są wykorzystywane w trakcie porozumiewania się ludzi.
****
PŁODNOŚĆ TRANSMISJI
opiekun naukowy: ks. prof. nadzw.dr hab. Michał Drożdż, moderator: Bartłomiej Koszarek,  paneliści: prof. dr hab. Halina Grzymała-Moszczyńska, dr hab. Katarzyna Kość-Ryżko, dr Katarzyna Drąg, Barbara Caillot Dubus, Aleksandra Karkowska, ks. Mieczysław Puzewicz, red. Grzegorz Kościński.
Te dwa słowa brzmią na pozór dosyć enigmatycznie: płodność transmisji. Ale uczestnicy tej debaty wypełnili je interesującą treścią. Z uwagą wysłuchaliśmy m.in. rozważań prof. Haliny Grzymały-Moszczyńskiej, która wielu uczestnikom kongresu otwarła oczy na bardzo trudny problem bycia obcym we własnym kraju. Część swojej pracy naukowej poświęciła badaniom sytuacji osób przebywających na emigracji zarobkowej m.in. w Wielkiej Brytanii i Irlandii. Kiedy ci ludzie wracają do Polski – to mówimy o reemigracji. Ale kiedy do ojczyzny przyjeżdżają ich urodzone i wychowane na obczyźnie dzieci, to nie jest to przecież powrót, ale przyjazd, wręcz emigacja do… obcego kraju. Tak, tak! Ich pierwszym językiem jest zwykle angielski, a drugim – polski. Te dzieci mają ogromne trudności z zaadaptowaniem się w nowym środowisku, Bywają nazywane… uchodźcami. Polska edukacja zupełnie nie jest przygotowana na to zjawisko, nauczyciele – nie wiedzą, jak sobie z nim radzić.
****
Po południu w MCK SOKÓŁ  zostały zorganizowane się zajęcia warsztatowe.
Warsztaty:
1. Być jak Heródek – warsztat arte-psychologiczny (prowadzący – Krystian Pisowicz)
2. By pozostać sobą (Krzysztof Trebunia-Tutka)
3. Pieśni inne, czyli zadomowione imigrantki (Weronika Grozdew-Kołacińska)
4. Pomiędzy genius loci a simulacrum… (Joanna Dziadowiec)
5. Przekaz międzypokoleniowy i jego mechanizmy (Barbara Caillot DubusAleksandra Karkowska)
6. Tańce w kręgu – inspirujący sąsiedzi (Monika Dudek)
7. Wiejskie kluby tańca (Piotr Baczewski, Katarzyna Rosik)
8. A teraz RSKM, czyli… ratuj się kto może… (Klaudia Cymanow-Sosin)
9. Blaski i cienie. Szok kulturowy bez tajemnic (Katarzyna Drąg)
10. Oswajanie inności (Iwona Sołtysińska).
III Kongres Kultury Regionów
****
Wieczorem obejrzeliśmy widowisko „W mateczniku – narodziny dziedzica” (scenariusz i reżyseria –  Marek Harbaczewski, MCK SOKÓŁ).
Wykonawcy: Dziecięcy Zespół Regionalny MALI ŁONIOWIACY – Krakowiacy Wschodni, kierownik – Marcin Sacha, instruktor, choreograf – Maria Dudek, Dziecięcy Zespół Regionalny SPOD PREHYBY – Lachy Sądeckie, kierownik – Małgorzata Banach, instruktor, choreograf – Justyna Nalepa, Dziecięcy Zespół Regionalny PIECUCHY z Nawojowej – Lachy Sądeckie, kierownik, instruktor, choreograf –  Monika Bulińska, Kapela Dziecięcego Zespołu Regionalnego PIECUCHY, kierownik kapeli  – Artur Wiktor, Krzysztof Ryndak – Krakowiacy Wschodni, Daniel Kübler – Krakowiacy Zachodni, Michał Pastuch i uczniowie: Wiktor Dzień, Bartosz Wilk – Krakowiacy Wschodni, Anna Gomulec z uczennicą Kingą Lelito – Lachy Sądeckie, narrator: Benedykt Kafel.
Wzruszająca opowieść rodzinna, prosto z życia, ilustrowana muzyką, tańcem, śpiewem i słowem. Opowieść o mateczniku, gnieździe, naszym miejscu na ziemi, czyli o domu!
W którym zaczynamy swoje życie, z którego gdzieś odchodzimy, wynosząc wychowanie, wiedzę, wiarę i miłość, by czasem – nie zawsze – wrócić, by czuć się znowu u siebie.
****
W czwartek o godz. 9.30 w MCK SOKÓŁ rozpocznie  się panel dyskusyjny pt. „Noworodak – granice zadomowienia”.  Moderatorzy: Małgorzata Broda, Krzysztof Trebunia-Tutka, paneliści: Elsi Adajew, Julia Doszna, dr Weronika Grozdew-Kołacińska, Magda Miller, Teresa Mirga, Vitalina i Michał Pastuchowie. Po południu zaplanowano warsztaty w kilku miejscowościach w naszym regionie. Wieczorem w Perle Południa w Rytrze – podsumowanie III Kongresu i „Sejmik przed odlotem” w Karczmie nad Potokiem.
Tekst przygotowany przez organizatorów. Zdjęcia Piotr Droździk