Strona główna Wczoraj i dziś

Kiosk Ruchu i Pani Babcia

kiosk Ruchu Nowy Sącz Kościuszki
Kiosku „Ruch” przy ul. Kościuszki (w kamienicy Jagiellońska 25) i brama na podwórko przy kamienicy Kościuszki 9. Fot. Tomasz Bereziński / Twój Sącz

Przed laty kioski „Ruchu” (czyli należące do Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa-Książka-Ruch”; ta nazwa obowiązywała w latach 1973 – 1990) to były prawdziwe instytucje. Nie pomylimy się chyba pisząc, że w latach 80., kiedy to zdjęcie zostało zrobione, w Nowym Sączu było ich co najmniej pięćdziesiąt. Najczęściej były to charakterystyczne drewniane, wolnostojące kioski, niemal w każdym ruchliwszym miejscu miasta. Były też takie punkty jak powyżej (ul. Kościuszki), w kamienicach, w „okienkach” na dworcu PKP czy PKS czy w końcu z wejściem, jak do „normalnego” sklepu (np. przy Rynku 10).

Kiosk „Ruchu” sprzedawał niemal wszystko i niemal zawsze ustawiała się do niego kolejka. Najpopularniejsze były oczywiście gazety (aby kupić co ciekawsze tytuły konieczne było założenie „teczki” do której kioskarz je odkładał), papierosy, zapałki i bilety komunikacji miejskiej.

Kościuszki Nowy Sącz
Fragment budynku i bramy przy ul. Kościuszki, stan z listopada 2015. Fot. JM / Twój Sącz

Pisząc o nowosądeckich kioskach nie sposób nie wspomnieć o budce, która stała przy al. Batorego, pod blokiem nr 58. Sprzedawała w niej Pani Babcia czyli Weronika Danielewska. W tym kiosku pracowała nieprzerwanie od 1955 roku aż do początku lat 90., kiedy miała już 100 lat i była najstarszą kioskarką w Polsce! (Babcia zmarła w 1996 roku w wieku 106 lat). W jej kiosku oczywiście też można było dostać „wszystko”, łącznie z pieczywem dla wybranych klientów – a byli nimi także niemal „wszyscy”, od milicjantów i działaczy partyjnych po księży z pobliskiej parafii kolejowej. Dla wszystkich były odkładane odpowiednie tytuły gazet…

Babcia Nowy Sącz kiosk
Babcia – Weronika Danielewska w swoim kiosku przy Batorego, lata 80. Fot. Tomasz Bereziński / Twój Sącz

„Ruch” został utworzony tuż po zakończeniu I Wojny Światowej  jako sieć kiosków dworcowych z tytoniem, prasą i drobiazgami. Pierwszy kiosk otwarto na początku 1919 roku a pod koniec tego samego roku działało już 60 punktów. „Ruch” w 1935 r., jako spółka akcyjna, był jedyną ogólnopolską siecią sprzedaży prasy, posiadał 700 punktów sprzedaży: kioski, stoiska oraz sklepy. Po II wojnie firmę upaństwowiono. W okresie PRL „Ruch” był monopolistą w kolportażu prasy. Od 1992 roku działa jako spółka Skarbu Państwa „Ruch” S.A. Obecnie w skali kraju działa pod tym szyldem ponad 2200 kiosków i saloników. W samym Nowym Sączu jest ich obecnie 17.

kiosk Ruchu Nowy Sącz
1978 rok. Rynek Nowego Sącza, po prawej stronie widać szyld i wejście do kiosku „Ruch” w kamienicy nr 10. Fot. Wojciech Turżański / LTEK

(jm)

Reklama