Strona główna Wiadomości

Prezydent inicjuje kolejną dyskusję o celowości odbudowy Zamku Królewskiego w Nowym Sączu

Fot. zameksacz.pl

Kwerenda oraz badania archeologiczne to pierwsze kroki, jakie podjęto w związku z zadeklarowanymi przez prezydenta Nowego Sącza Ludomira Handzla przygotowaniami do odbudowy Zamku Królewskiego. Według prezydenta konieczna jest dyskusja o celowości przedsięwzięcia i czasie jego realizacji. Debata związana z kwestią przywrócenia świetności warowni – a po zniszczeniu w 1945 roku również odbudowy – toczy się w mieście już sto lat.

Wstępną dokumentację przygotowuje Sądecka Agencja Rozwoju Regionalnego która zleciła również badania archeologiczne, które zakończą się w przyszłym roku.

– Mam nadzieję, że nasze działania będą stanowić wstęp do dyskusji nad kwestią odbudowy zamku, jej celowości, a także tempa tego przedsięwzięcia. Rekonstrukcja tego obiektu byłaby przełomowym momentem w historii Nowego Sącza i jest to olbrzymia szansa dla ożywienia turystyki w mieście – uważa Ludomir Handzel, prezydent Nowego Sącza.

Uruchomiono stronę internetową zameksacz.pl na której można znaleźć m.in. historię zamku, opis jego sal oraz dawne plany. Zamieszczono również skromne wizualizacje wykonane na podstawie planu z 1777r. (przedstawia stan zamku z 1616 roku,  po przebudowie dokonanej w stylu renesansowym przez starostów Stanisława i Sebastiana Lubomirskich po pożarze w 1611 roku).

zamek królewski w Nowym Sączu wizualizacja
Wizualizacja zamku w Nowym Sączu, widok od strony Dunajca. Fot. zameksacz.pl

Zamek zbudowany w połowie XIV w. przez Kazimierza Wielkiego wielokrotnie był niszczony, odbudowywany i przebudowywany. W XIX wieku w budowli funkcjonowały m.in. koszary oraz magazyny. W styczniu 1945 roku wybuchła bomba podłożona przez młodego partyzanta BCh (działającego w porozumieniu z sowieckimi partyzantami) pod znajdujący się w zamku skład amunicji. Zabytek uległ całkowitemu zniszczeniu.

18 stycznia 1945 roku wyleciał w powietrze nowosądecki Zamek Królewski

Pomysły przywrócenie świetności i odbudowy pojawiają się w Nowym Sączu już od 100 lat. Jak pisał w wydanym w 1994 roku przewodniku Witold Tokarski („Nowy Sącz, Przewodnik po zabytkach„, Koło Przewodników Oddziału PTTK „BESKID” w Nowym Sączu) „Sądeczanie raz po raz podejmowali próby odbudowy zamku. Pierwsza była po odzyskaniu niepodległości w 1920 r., a następna w 1930 r. Zakończono odbudowę w 1938 r. otwarciem w jego murach Muzeum Ziemi Sądeckiej”.

Pierwsze znane nam kolorowe zdjęcie Baszty Kowalskiej zrobione 21 września 1956. Fot. Jurek Buchwald / Twój Sącz

W latach 50. resztki murów zamku uporządkowano i zabezpieczono oraz zrekonstruowano wg planu z XVII w. Basztę Kowalską i to był najpoważniejsze jak do tej pory prace na wzgórzu zamkowym. Temat odbudowy odżywał co kilka lat, szczególnie po 1989 roku w okresie każdej kampanii wyborczej do samorządu.

W 2008 roku ówczesny prezydent miasta Ryszard Nowak deklarował zamiar odbudowy. W 2010 roku deklarowano rychłe podjęcie prac obiecując, że w odbudowanym zamku powinno działać Muzeum Okręgowe. Ostatnia poważna dyskusja odbyła się w 2016 roku, kiedy zastanawiano się, jaka powinna być funkcja odbudowanego obiektu – czy muzealna, wystawiennicza, czy może hotelowa lub usługowa. Według obecnych władz miasta obecnie jeszcze za wcześnie, aby rozstrzygać sposób użytkowania odbudowanego zamku.

(JO)

O historii sądeckiego zamku przeczytasz także:

Zamek Królewski w Nowym Sączu. Czasy świetności
Zamek Królewski w Nowym Sączu (część 2). Czasy upadku