Strona główna Wiadomości

Wizerunek św. Małgorzaty i smoka skorygowane. Rada Miasta uchwaliła zmianę znaków Nowego Sącza

herb Nowego Sącza
Skorygowany Uchwałą Rady Miasta Herb Nowego Sącza

Rada Miasta na wniosek Prezydenta Miasta podjęła we wtorek uchwałę „w sprawie ustanowienia herbu, flagi, sztandaru i pieczęci miasta Nowego Sącza”. Skorygowano kolory herbu i poprawiono rysunek postaci św. Małgorzaty oraz smoka.

Podjęta we wtorek uchwała Rady Miasta Nowego Sącza to finał wieloletnich starań i prac związanych z opracowaniem korekty wizerunku graficznego herbu i pozostałych symboli miasta: sztandaru, chorągwi, flagi i pieczęci.

Opracowanie znaków miasta wynikało z potrzeby uwzględnienia zasad obowiązujących w naukach historycznych: heraldyce, weksylologii i sfragistyce. Również używane do tej pory emblematy miasta (herb, sztandar i flaga) nie były zatwierdzone przez Komisję Heraldyczną (organ doradczy ministra administracji i cyfryzacji).

Opracowanie znaków miasta Nowego Sącza zleciliśmy w 2013 r. zespołowi ekspertów z Uniwersytetu Jagiellońskiego i Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w składzie: prof. dr hab. Zenon Piech – lider (Zakład Nauk Pomocniczych Historii UJ), dr hab. Wojciech Drelicharz (Zakład Nauk Pomocniczych Historii UJ) i dr Barbara Widłak (ASP).

Prof. Zenon Piech i dr hab. Wojciech Drelicharz przygotowali szczegółową analizę historii znaków Nowego Sącza, od czasów lokacji miasta w 1292 r., a klamrą zamykającą rozważania jest opis herbu zaczerpnięty z Zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 21 marca 1938 r. w sprawie zatwierdzenia herbu miasta Nowego Sącza, Monitor Polski, nr 88, poz. 13

(…) Krakowski zespół ekspertów przygotował i zaproponował dla miasta Nowego Sącza pełny zestaw znaków i barw godnych królewskiego grodu: herb z nową kolorystyką i poprawionym rysunkiem postaci św. Małgorzaty i smoka, flagę, pieczęcie: ceremonialna z napisem podkreślającym tradycję miasta (Królewskie Miasto Nowy Sącz) i urzędowa (Miasto Nowy Sącz), a także sztandar miasta z napisem, który ma swoje uzasadnienie w historii i materiałach źródłowych („Sądeczanie – Wierni – Prawi – Niewzruszeni”).

– uzasadnia uchwałę prezydent Ryszard Nowak.

Rewers sztandaru miasta według nowej uchwały

Uchwała wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego.

– Zamknięcie kwestii kodyfikacji znaków miasta w roku 725. rocznicy lokacji ma swoją nie tylko symboliczną wymowę, bowiem finalizuje działania podjęte przez sądeczan 80 lat temu złożeniem wniosku do Ministra Spraw Wewnętrznych o zatwierdzenie historycznego herbu przedstawiającego św. Małgorzatę – uważa prezydent Nowak.

Porównanie obecnego i wkrótce obowiązującego herbu Nowego Sącza

Jak podaje Wikipedia, postać św. Małgorzaty stojącej na smoku występowała w herbie od momentu założenia miasta w 1292 r. Zgodnie ze średniowiecznym zwyczajem na herb miasta wybrano świętą, patronującą miejscowemu kościołowi farnemu. Wizerunek ten, występujący na pieczęciach miejskich zmieniał się nieznacznie przez wieki.

Około 1820 r. gdy Nowy Sącz znajdował się pod zaborem, władze austriackie nakazały zmianę herbu, ze względu na jego religijną wymowę. Wprowadzono wówczas herb w postaci bramy o trzech basztach, z koroną i postacią rycerza stojącego w otwartym przejściu. Zarząd Miejski Nowego Sącza żywiąc wątpliwości co do herbu z bramą forteczną jako prawowitego, wystąpił w 1937 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych w Warszawie o ustalenie godła dla miasta.

Ministerstwo po porozumieniu się z Ministerstwem Wyznań i Oświecenia Publicznego opublikowało w Monitorze Polskim nr 88, poz. 130 z dnia 21 marca 1938 r. zarządzenie zatwierdzające dla miasta herb z wyobrażeniem św. Małgorzaty. Zarząd Miejski ogłosił dnia 26 maja 1939 r. konkurs, którego przedmiotem był projekt herbu i pieczęci. Rozpatrzenie konkursu nastąpić miało 1 września 1939 r.

W 1945 Miasto Nowy Sącz przyjęło do oznaczania swych akt herb z bramą forteczną i rycerzem. Herb ustanowiony przez Zaborcę budził jednak sprzeciw mieszkańców. Zapytany w tym względzie Urząd Rady Ministrów stwierdził pismem datowanym dniem 13 lipca 1982 r., że zarządzenie z dnia 21 marca 1938 r. prawnie uznające należący do historii miasta Nowego Sącza herb z postacią św. Małgorzaty nie straciło swej obowiązującej mocy.

Orzeczenie Rady Państwa z dnia 28 marca 1987 r. ponownie wskazało, że dla Nowego Sącza obowiązującym jest herb przedstawiający postać św. Małgorzaty stojącej na smoku. Ostatecznie Miejska Rada Narodowa w Nowym Sączu uznała w dniu 16 października 1987 r., że obowiązującym odtąd godłem miasta jest herb z postacią św. Małgorzaty ujarzmiającej smoka. Obecną wersję herbu wykonał artysta plastyk Józef Pogwizd.

(JO)