Centrum Kultury i Sztuki im. Ady Sari w Starym Sączu zaprasza na światową premierę filmu dokumentalnego „Genius loci nad Popradem” (2025) w reżyserii Krzysztofa Brożka. Premierowy pokaz odbędzie się w starosądeckim Sokole w piątek, 17 kwietnia o godz. 18.30. Film powstał dzięki grantowi pozyskanemu przez Centrum Kultury i Sztuki im. Ady Sari w Starym Sączu w ramach programu Filmoteka Małopolska 2025.
Dokument przypomina historię jednego z najciekawszych zjawisk kulturalnych regionu – KRAM-u, czyli Konfrontacji Ruchu Artystycznego Młodzieży, które w latach 1974–1989 odbywały się na nadpopradzkich błoniach w Myślcu koło Starego Sącza.
„Genius loci nad Popradem” jest opowieścią o miejscu oraz o ludziach, dla których wspomnienie KRAM-u stało się ważnym doświadczeniem na całe życie. W okresie swojej największej popularności wydarzenie to bywało porównywane z legendarną FAMĄ. W przeciwieństwie do studenckiego festiwalu ze Świnoujścia KRAM nie przetrwał jednak zmian społeczno-politycznych po 1989 roku i dziś funkcjonuje przede wszystkim w pamięci jego uczestników.
Na KRAM przyjeżdżali młodzi twórcy z całej Polski – poeci, literaci, muzycy, tancerze, rzeźbiarze, malarze, fotograficy i filmowcy. Prezentowali swoje umiejętności, spotykali się z innymi artystycznie wrażliwymi ludźmi i wymieniali doświadczenia. Szacuje się, że przez kolejne edycje wydarzenia przewinęło się ponad 10 tysięcy młodych adeptów sztuki oraz animatorów kultury działających w środowiskach wiejskich i robotniczych.
Twórcy filmu stawiają pytania, które po latach wciąż pozostają aktualne: kim byli ludzie, którzy stworzyli KRAM i nadali mu wyjątkowy charakter? Czy było to doświadczenie pokoleniowe? Czy KRAM rzeczywiście był wydarzeniem szczególnym w realiach PRL-u? I wreszcie – czy wpłynął na dalsze życie jego uczestników?
W filmie odnajdujemy kilkanaście osób, które współtworzyły to zjawisko. Po latach ponownie sięgają po dłuto, pędzel, gitarę czy mikrofon, przywołując wspomnienia sprzed dekad. Obok współczesnych rozmów wykorzystano także archiwalne materiały filmowe i fotograficzne, z których część nigdy wcześniej nie była publicznie prezentowana.
Podczas premiery widzowie nie tylko jako pierwsi zobaczą film „Genius loci nad Popradem”, ale także spotkają się z jego twórcami – reżyserem Krzysztofem Brożkiem oraz niektórymi bohaterami dokumentu.
Organizatorzy szczególnie zapraszają wszystkich, którzy kiedykolwiek uczestniczyli w KRAM-ach – „Kramowiczów” z lat 1974–1989. Dla wielu z nich seans może stać się sentymentalnym powrotem do jednego z najważniejszych doświadczeń młodości.
Bilety na premierową projekcję są już dostępne w przedsprzedaży w cenie 20 zł – w Internecie: https://ekobilet.pl/ckis oraz w informacji turystycznej w Starym Sączu (Rynek 5).
Organizatorzy zapowiadają także, że wszystkie osoby, które w jakikolwiek sposób przyczyniły się do powstania filmu – twórcy, realizatorzy, montażyści i rozmówcy – otrzymają zaproszenia na premierę.
Materiał przygotowany w ramach Partnerstwa na rzecz Promocji Kultury.
