Szanowni Państwo. Jako fundacja, której celem statutowym jest między innymi promowanie równego traktowania i wspieranie osób narażonych na dyskryminację apelujemy o objęcie ochroną przed negatywnymi postawami wynikającymi z uprzedzeń zarówno pracowników, pracownic jak i osób, które korzystają z usług i świadczeń sądeckich instytucji.
Nasz apel kierujemy w szczególnej sytuacji w Polsce. Od kilku
tygodni, trwająca obecnie kampania wyborcza na prezydenta kraju
ukierunkowana jest na problematykę praw człowieka, a przede
wszystkim tożsamości płciowej i orientacji psychoseksualnej.
W trakcie jej trwania obecnie urzędujący prezydent Andrzej Duda
podpisał tzw. Kartę Rodziny. Dokument ten jako zagrożenie dla
społeczeństwa przedstawia lesbijki, gejów, osoby biseksualne
i transpłciowe określane często akronimem LGBT.
Podczas polemik wokół Karty niektórzy politycy wyrażali w mediach
opinie, że osoby o takiej tożsamości lub orientacji nie są równe
ludziom normalnym (Przemysław Czarnek, PiS), że są przede
wszystkim ideologią (Jacek Żalek, Porozumienie) i że Polska byłaby
bez nich wręcz najpiękniejsza (Joachim Brudziński, PiS). Tego typu
wypowiedzi osób publicznych dehumanizują i w rezultacie
zwiększają przyzwolenie na przemoc, co prowadzi do wzrostu
postaw dyskryminacyjnych, a nawet bezpośrednich ataków
słownych i fizycznych.
Mechanizmy te zostały dobrze opisane przez nauki społeczne.
W historii wielu państw świata dochodziło do eksterminacji grup
ludności. Wydarzenia te były poprzedzone trwającą wcześniej
kampanią zohydzającą te osoby, wyolbrzymiającą związane z nimi
stereotypy, posądzającą o zamiar szkodzenia innym. Kampanię
antyżydowska przed II wojną światową była prowadzona także na
terenie Polski, co przyczyniło się do tego, że w naszym kraju
dochodziło do pogromów sąsiedzkich. Zarzuty antysemitów wobec
tej grupy utrwalane w prasie i na plakatach były podobne do
dzisiejszych zarzutów wobec osób określanych jako społeczność
LGBT.
Sprawa jest tym poważniejsza, że także w Nowym Sączu od jesieni
2019 roku obowiązuje Karta Rodziny, która ma chronić przed
zagrożeniami niesłusznie przypisywanymi osobom
nieheteroseksualnym i transpłciowym. W wielu miastach
Małopolski uchwalono też tzw. strefy wolne do LGBT. Tego typu
uchwały wraz ze słowami osób publicznych mogą stanowić zachętę
dla jednostek i grup poszukujących możliwości wyładowania swojej
frustracji i agresji wedle znanego modelu kozła ofiarnego.
Należy również przypomnieć, że w ubiegłym roku, w trakcie
Marszu Równości w Białymstoku, doszło do niespotykanych
wcześniej aktów zbiorowej agresji na ich uczestniczki
i uczestników. Byli obrzucani wyzwiskami, opluwani, a w ich stronę
rzucano kamienie. Na Marsz Równości w Lublinie małżeństwo
wniosło bombę z zamiarem zdetonowania jej w celu dokonania
masowego morderstwa. Przywołane wydarzenia niebezpiecznie
zbliżają nas zatem do stanu podziału wewnętrznego, który może
eskalować, powodując zagrożenie dla części ludności także
w Nowym Sączu. Temu właśnie chcemy przeciwdziałać. Uważamy,
że sądeckie instytucje także są zainteresowane zapobieganiem
narastaniu nienawiści w społeczeństwie.
Apelujemy więc do przedstawicieli sądeckich instytucji,
działających na rzecz dobrostanu mieszkańców i mieszkanek
regionu nowosądeckiego, o zwrócenie uwagi w swojej codziennej
pracy na wszelkie przypadki gorszego traktowania kogokolwiek
ze względu na tożsamość płciową i orientację psychoseksualną.
Przykłady zachowań, które powinny wzbudzać szczególną czujność
to m.in. wyszydzanie, złośliwe i poniżające komentarze, wyzwiska,
unikanie współpracy, głośne fantazjowanie na temat zrobienia
krzywdy osobom ze względu na jakąś ich cechę, postulowanie
ograniczenia ich praw, bezpośrednie groźby.
Prosimy też o zwrócenie uwagi na samopoczucie młodszych
Sądeczanek i Sądeczan, którzy mogą być szczególnie wrażliwi na
sytuację społeczną. Wyniki badań naukowych wskazują na wyższe
zagrożenie samobójstwem wśród osób nieheteroseksualnych.
Większa jest też zachorowalność na depresję. Rodzice i krewni osób
LGBT również narażeni są na negatywne skutki zdrowotne
z powodu krzywdzących stereotypów skierowanych przeciwko ich
najbliższym. Z tego powodu instytucje powinny mieć dostęp do
wsparcia psychologicznego, które mogą zaoferować osobom w nich
pracującym i korzystającym z ich usług.
Zachęcamy również do opracowania i wdrożenia procedur
antydyskryminacyjnych, antymobbingowych lub kodeksów
etycznych, które pozwalałyby nie tylko przeciwdziałać, ale
i interweniować w przypadku wszelkich naruszeń godności i praw
osób niezależnie od ich tożsamości, poglądów, wyznania,
pochodzenia i innych cech. Dobrym rozwiązaniem jest też
przeprowadzenie szkoleń, które przybliżą pracownicom
i pracownikom Państwa Instytucji zagadnienie zrozumienia
podstaw zachowań dyskryminujących, różnic między grupami
społecznymi, umiejętności reagowania w sytuacji naruszenia prawa
i dobrego obyczaju w relacjach interpersonalnych. Jesteśmy w
stanie zaoferować nieodpłatną pomoc w tym zakresie. Jednocześnie
podkreślamy, że ważną ochroną ludzi przed dyskryminacją
pozostaje międzyludzka, codzienna empatia, solidarność
i życzliwość.
Z poważaniem Fundacja Różnosądecka
apel nadesłała Fundacja Różnosądecka, Stary Sącz
