Strona główna Wiadomości

Jerzy Giza otrzymał akt nadania Honorowego Obywatela Miasta Nowego Sącza

Reklama
Fot. UMNS

Profesor oświaty Jerzy Giza – historyk, pedagog i działacz niepodległościowy otrzymał akt nadania Honorowego Obywatela Miasta Nowego Sącza podczas uroczystej sesji Rady Miasta Nowego Sącza 8 listopada, z okazji 727. rocznicy lokacji naszego grodu.

Jak czytamy w laudacji, „Jerzy Giza – rocznik 1957 r., jest synem Tadeusza i Jadwigi Kucz – herbu Łada. Rodzina kultywowała patriotyczne tradycje przodków, walczących w powstaniu styczniowym i bliższej nam historii – kampanii wrześniowej. W tej rodzinie zawołanie „Bóg – Honor – Ojczyzna” nie było li tylko pustym frazesem. Zapewne atmosfera w rodzinie i żywa tradycja zdeterminowała zainteresowania i ścieżki życiowe profesora Jerzego Gizy”.

Jest absolwentem I Liceum Ogólnokształcącego. Studia w Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie na Wydziale Historii zakończył w 1982 roku. Pracę zawodową rozpoczął w Szkole Podstawowej nr 13 w Krakowie, gdzie z przerwą (stan wojenny) pracował 7 lat. „Za działalność sprzeczną z socjalistycznym i laickim charakterem szkoły” ówczesne władze pozbawiły go prawa do wykonywania zawodu w szkolnictwie państwowym. W latach 80. Ubiegłego wieku Jerzy Giza uczestniczył w działalności opozycyjnej krakowskich i nowosądeckich środowisk niepodległościowych.

W 1989 r. utworzył i był dyrektorem pierwszej niepublicznej szkoły podstawowej w Polsce – Społecznej Szkoły Podstawowej nr 1 im. Józefa Piłsudskiego w Krakowie. Działa też społecznie na wielu polach, m.in. w Komitecie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Krakowie. Od  2006 r. był jego wiceprzewodniczącym, a od 2017 r. przewodniczy temu gremium, działającemu przy krakowskim Oddziale IPN.

Jak podkreślono w laudacji, wśród kilkudziesięciu publikacji książkowych autorstwa Jerzego Gizy kilkanaście dotyka bezpośrednio naszego miasta i regionu. Wśród nich są:  „Nowosądecka lista katyńska” wydanie pierwsze i drugie, do których suplement zamieścił w Almanachu Sądeckim, „Sądeccy generałowie w służbie polskiej i obcej”, „Cmentarz Komunalny w Nowym Sączu – rejestr zasłużonych”, „Sądeccy Kawalerowie Virtuti Militari 1918-1920″, „József Fejérváry – Honorowy Obywatel Nowego Sącza”, „Ryszard Kaczorowski najpierwszy szkoły obywatel”, „Sądecki garnizon i jego żołnierze 1918-1922″ tom pierwszy i drugi, „Generał Józef Giza. Virtute et armis”, „Legioniści nowosądeckich gimnazjów czasu Wielkiej Wojny”. Bardzo owocna była współpraca Jerzego Gizy z „Almanachem Sądeckim”, w którym zamieścił kilkadziesiąt publikacji traktujących o historii Nowego Sącza i jego obywatelach. Wiele z nich to prace pionierskie, przybliżające sądeczanom wydarzenia i postacie, które zasłużyły na ich przypomnienie współczesnym. Ma też na swym publicystycznym i naukowym koncie setki opracowanych i opublikowanych życiorysów żołnierzy związanych z Sądecczyzną”.

Jerzy Giza był inicjatorem, współfundatorem i współrealizatorem  historyczno-patriotycznych tablic w Nowym Sączu: dowódców 1 pułku Strzelców Podhalańskich, generała Józefa Kustronia oraz tablicy katyńskiej wmurowanych w kościele św. Kazimierza; marszałka Józefa Piłsudskiego – w kościele kolejowym, pułkownika Mikołaja Gizy – komendanta zamku królewskiego z XVII wieku – w kościele ojców jezuitów. Ponadto zaangażowany był w: przywrócenie tablic na zamku królewskim w Nowym Sączu, poświęconych poległym żołnierzom 1 pułku Strzelców Podhalańskich w latach 1918-1920, powrót mauzoleum Bronisława Pierackiego na Stary Cmentarz, wmurowanie tablicy 100-lecia odzyskania niepodległości na Domu im. Bronisława Pierackiego, czy w wykonanie repliki sztandaru 1 pułku Strzelców Podhalańskich dla 1 batalionu Strzelców Podhalańskich w Rzeszowie.

– Tak, starałem się zadbać o przywrócenie zbiorowej pamięci Nowego Sącza nazwisk naszych bohaterów, bo byli to, żeby użyć określenia Zygmunta Nowakowskiego, “z pamięci naszej Ojczyzny synowie”. Bo była to taka szlachta prawdziwa, której nazwiska nie widnieją często w herbarzach błękitnych, ale zawsze w tych herbarzach czerwonych: czerwonych od krwi własnej, utoczonej na polach bitew – powiedział Jerzy Giza podczas uroczystości wręczenia aktu nadania tytułu honorowego obywatela miasta.

Jerzy Giza
Fot. UMNS

Tytuł Honorowego Obywatela Nowego Sącza przyznawany jest od połowy XIX wieku. W 1916 roku Nowy Sącz nadał go – jako pierwsze polskie miasto – Józefowi Piłsudskiemu. Przed wojną honorowymi obywatelami miasta zostali też m.in. gen. Bronisław Pieracki, gen. Edward Rydz-Śmigły oraz burmistrz Roman Sichrawa.

Od 1999 roku, kiedy powrócono do zwyczaju nadawania tytułu honorowego obywatela miasta, przyznano go 13 osobom, m.in. Lechowi Kaczyńskiemu, Ryszardowi Kaczorowskiemu, Irenie Styczyńskiej, Krzysztofowi Pawłowskiemu, Józefowi Oleksemu, Kazimierzowi Pazganowi, Marianowi i Józefowi Koralom i Zbigniewowi Konieczkowi.

W 2018 roku Rada Miasta Nowego Sącza uchyliła siedem uchwał z okresu PRL dotyczących nadania ośmiu osobom tytułu Honorowego Obywatela Miasta (czytaj o tym: Honorowi Obywatele Miasta: W Nowym Sączu ubyło 8).

(JO)

Reklama