Strona główna Wczoraj i dziś

Osiedle Łany – pierwsze blokowisko w Sączu

Reklama
Osiedle Łany
„Nowe osiedle” Fot. Mieczysław Jarończyk / Twój Sącz

Widniejące powyżej zdjęcie jest prawdopodobnie publikowane po raz pierwszy. Zostało wykonane około 1963 roku przez Mieczysława Jarończyka (taki podpis ołówkiem widnieje na odwrocie). Przez wiele lat przeleżało wraz z kilkoma innymi fotografiami w niepodpisanej kopercie po papierze fotograficznym i w tej formie wpadło w ręce naszej redakcji.

W drugiej połowie lat 50. XX w. rozpoczęto budowę pierwszych dwóch trójkondygnacyjnych bloków w Nowym Sączu. Działo się to w miejscu między ulicami Batorego i Reja, przy dzisiejszej ulicy Grota-Roweckiego (wcześniej Bolesława Bieruta). Polna drogę na plac budowy nazwano Łany, prawdopodobnie od łanów zbóż, które rozciągały się w całej okolicy. Stąd też pierwsza nazwa powstającego osiedla – „Łany”. Była też droga „Łany boczna”. Postawiono przy niej cztery bloki. Od 1958 roku nosi nazwę Daszyńskiego. Ma tylko cztery adresy o nieparzystych numerach 1, 3, 5 i 7. Domy po prawej stronie ulicy mają adresy ulicy Reja.

Na zdjęciu widzimy perspektywę od Kościoła Kolejowego na ulicę Żółkiewskiego (na pierwszym planie). Po lewej stronie widać jeszcze zamieszkałe do lat 60. baraki (do czasu rozpoczęcia budowy stojącego obok tego miejsca hotelu Orbis Beskid). W prawym dolnym rogu stoi barak budowniczych osiedla a potem hotelu (otwartego w 1967 roku). Za pierwszymi blokami przy Żółkiewskiego dostrzec można budowane wewnątrz osiedla kolejne bloki i prawdopodobnie dachy tzw. żłobka kolejowego (dziś Zespół Szkół Społecznych „Splot”). W oddali  puste przestrzenie na których powstaną później osiedla Millenium i Barskie. A po prawej właściwie niewidoczna ulica Limanowskiego, która kończyła się na ulicy Reja (nie było przejazdu na ul.  Nawojowską).

Trochę szerszy widok na tę okolicę daje druga fotografia nieznanego autora (z kolekcji Mariusza Hamigi), wykonana kilka lat wcześniej niż pierwsza (jeden z bloków przy Żółkiewskiego wciąż jest w budowie). Baraki są te same ale widać dopiero budowaną Przychodnię Kolejową.

Osiedle Łany w Nowym Sączu dziś Przydworcowe
Widok na Osiedle Łany (dziś Przydworcowe). Fot. autor nieznany

Z tekstu Leszka Zakrzewskiego, zamieszczonego kilka lat temu w miesięczniku Bethania można wywnioskować, że na drugiej fotografii widać też tzw.  „koszary barakowe” zajmowane kiedyś przez żołnierzy 13 Galicyjskiego Pułku Piechoty hr. Starhemburga, a po ich prawej stronie znajdował się „lasek Trieblinga” – nazywany tak od nazwiska właściciela, gdzie na piknikach spotykały się kolejarskie rodziny. W tym miejscu wybudowano obecny hotel „Beskid”. A z lewej strony przychodni widać kamienicę proj. Józefa Wojtygi , a za nią proj. Józefa Kouli – obie z 1936 roku. W lewym dolnym rogu widać też dach kamienicy wybudowanej w 1899 r., za czasów c.k. Monarchii mieściła się w niej na parterze, po prawej stronie, restauracja i piwiarnia – „kantyna” („Kantin Schweid”). [Czytelnicy zwrócili redakcji uwagę, że autor tego opisu popełnił błąd, rzeczona kantyna mieściła się przy ul. 1 Pułku Strzelców Podhalańskich – red.]

Łany możemy nazwać pierwszym blokowiskiem w powojennym Nowym Sączu. Blokowiskiem, ale już nie osiedlem, bowiem takie już były wcześniej, na czele z kolejarskimi Starą Kolonią (pierwsze domki oddano do użytku pod koniec XIX wieku) oraz Nową Kolonią (powstałą w okresie międzywojennym). Od 1990 roku – po reformie samorządowej – osiedle ze zdjęć nosi oficjalną nazwę „Przydworcowe”.

(jm)

Reklama